Rozwój nauki i wynalazki w Egipcie

ROZWÓJ NAUKI

          Egipt w okresie starożytnym był krajem gdzie rozwijała się w bardzo dużym stopniu kultura, mogą świadczyć o tym liczne przykłady architektoniczne, dzieła literackie, rozwój religii, pisma, w końcu osiągnięcia w wielu dziedzinach nauki np.: matematyka, zwłaszcza geometrii i algebry oraz astronomia,     i medycyna. Najbardziej wykształconą grupa ludzi byli kapłani, nieco gorzej urzędnicy. W Egipcie nie wykształciła się oddzielna grupa elity intelektualnej, dlatego można zaryzykować stwierdzenie, że to kapłani byli jedyną grupą, od której zależał rozwój nauki w starożytnym Egipcie.

WYNALAZKI

          Pierwszym i najważniejszym wynalazkiem starożytności okazało się pismo. W starożytności istniało wiele rodzajów pism. W Mezopotamii tzw. Kraju Międzyrzecza wykształciło się pismo klinowe. Charakterystyczny kształt pisma był rezultatem żłobienia w tabliczkach z miękkiej gliny rylcem wykonanym z trzciny lub kości o trójkątnym przekroju. Naukowcom udało się ustalić, że istniały trzy rodzaje rylców, każdy z nich stosowano do innego rodzaju znaków. Po zapisaniu tabliczki wypalano, stąd można spotkać różnorodne odcienie gliny, od jasnej czerwieni do głębokiej czerni. Zespoły kresek pionowych, poziomych i ukośnych oznaczały całe wyrazy, z czasem przekształcając się w pismo sylabowe. Glina nie była jedynym materiałem do utrwalania myśli, należał do nich także metal np. srebro, po którym pisano rylcem. Dzięki pismu król Babilończyków Hammurabi napisał kodeks. Jest to pierwszy zbiór praw. Prawa napisane były na bazaltowym słupie, którego wysokość wynosiła 2,55 metra.

          Inny system piśmiennictwa stworzyli Egipcjanie tzw. hieroglify. Hieroglify miały początkowo charakter obrazowy (ideograficzny), co oznaczało, iż jeden znak odpowiadał (zazwyczaj) jednemu wyrazowi. Z czasem uległy uproszczeniom, w wyniku, którego powstało pismo hieratyczne i pismo demotyczne (tzw. pismo dla ludu). W starożytnym Egipcie sztuka pisania nie była dostępna dla przeciętnego obywatela. Pismem posługiwali się tylko specjalnie do tego celu szkoleni skrybowie oraz warstwa kapłańska, w tym sam faraon. Zawód pisarza był bardzo szanowany, dlatego był szansą awansu społecznego dla ludzi wywodzących się z niższych warstw. Hieroglifów używano głównie jako pisma monumentalnego dla tekstów religijnych. Starożytni Egipcjanie używali papirusu jako materiału piśmienniczego oraz kamienia do tworzenia napisów pomnikowych (np. w grobowcach faraonów),            a w późniejszym czasie pergaminu. Pergamin produkowany był z skór zwierząt najczęściej owczej, cielęcej lub koziej. Papirus zaś produkowany był z włókien cibory (odpowiednio ułożonych                        i spreparowanych). Znaki na papirusie rysowano za pomocą cienkiej trzcinki, ściętej ukośnie przy końcu. Ponieważ było to bardzo nietrwałe narzędzie, pisarz egipski musiał mieć cały ich zapas, który układał na specjalnej palecie. Na tejże palecie znajdował się również barwnik, sporządzany z sadzy zmieszanej          z żywicą, tartą gumą i wodą. Najstarszy zwój papirusowy z zapisanymi hieroglifami pochodzi aż z ok. 2400 r. przed Chrystusem. Do łączenia papirusów Egipcjanom służył klej, który wyrabiany był ze skór zwierzęcych oraz kości lub mleka (tzw. kazeina). Egipcjanie pisali także książki. Książka egipska posiadała wówczas formę zwoju. Najpopularniejszym rodzajem książki była tzw. "Księga umarłych", którą wkładano do grobu jako pomoc w wędrówce do królestwa cieni. Jednak niewiele informacji zachowało się na temat egipskich książek. Hieroglify odczytane zostały dopiero w 1822 r przez Jeana Francoisa Champolliona (1790-1832). Odczytał je dzięki kamieniowi z Rosetty, który został odkryty dzięki wyprawom Napoleona na Egipt w 1798 roku. Kamień ten zawierał tekst w językach greckim i egipskim.

Stworzone  przez Natalia Rzemyk !
Opublikowane przez Laura Podpora 

Architektura Egiptu

Architektura i sztuka Egiptu

           Egipcjanie dążyli we wszelkich działaniach, również w sztuce, do osiągnięcia porządku, określanego słowem „maat”. Na pokrytych malowidłami i reliefami ścianach rzędy hieroglifów objaśniały obraz i były wykonywane z taką samą co on biegłością. 

          Na kamiennej płytce podzielonej na 18 rzędów regularnych kratek. Wrysowywano w nie poszczególne części postaci tak, aby mieściły się dokładnie w przewidzianych miejscach. Dzięki temu przedstawiana postać otrzymywała wymagane proporcje, przenoszone następnie już w powiększonej skali na ścianę. W ten sam sposób postępowano z rzeźbami, wykonując uprzednio ich małe, pokratkowane modele.

           Architekci egipscy osiągnęli mistrzostwo także w architekturze (wspaniałe piramidy konstruowane z najmniejszą dokładnością, przepiękne świątynie), trudnili się również: ozdabianiem grobowców, rzeźbieniem posągów, jubilerstwem. Szczególnie wspaniałe grobowce wznosili Egipcjanie dla faraonów. 

          Władca, najczęściej od razu po wstąpieniu na tron, wybierał miejsce pod swój dom na wieczność. Do jego budowy powoływano dziesiątki tysięcy ludzi, którymi kierowali specjalni urzędnicy. Do pracy wzywano chłopów, gdy byli wolni od pilnych prac na polach. Pierwsi faraonowie wznosili dla siebie grobowce w postać piramid. 

 Legenda:

A - Wejście główne
B - Komnata królowej
C - Komnata króla
D - Korytarz
E - Tunele wychodzące w stronę świętych gwiazd dla Egipcjan
F - Komnata nad komnatą królewską
G - Tunel wykopany prawdopodonie przez złodziei
H - Ślepy tunel
I - Fałszywa komnata dla oszukania złodziei

          Praca rozpoczynała się od przygotowania olbrzymich kamiennych bloków w kamieniołomach. Wykuwano je, posługując się bardzo prymitywnymi narzędziami: dłutami i piłami miedzianymi, młotami drewnianymi. Bloki obrabiano i wygładzano ostrym piaskiem. Pochłaniało to mnóstwo pracy. Aby odłupać od skały słup o długości 40 m czterystu kamieniarzy pracowało przez piętnaście miesięcy. Gotowe bloki często bardzo wielkie, robotnicy ciągnęli na drewnianych saniach do Nilu. W tym celu przyczepiano do płóz liny, za które chwytały setki ludzi. Później ładowano bloki na statki i spławiano je Nilem. Gdy flotylla z ładunkiem przybijała do brzegu w pobliżu miejsca przyszłego grobowca, czekały tam już tysiące ludzi. Poważną trudność stanowiło podnoszenie kamiennych bloków. Nie tylko nie znano dźwigów, ale nawet maszyn prostych. Trzeba więc było ustawiać nasypy ziemne, po których można było ciężary przesuwać. Po zakończeniu robót usuwano je. Budowa piramidy była przedsięwzięciem na wielką skalę. Niewątpliwie Egipcjanie byli świetnymi kamieniarzami, inżynierami, organizatorami. Patrząc dziś na piramidy, dostajemy zawrotu głowy z podziwu i zachwytu dla ich piękna i wielkości. Trudno jest uwierzyć, że dokonali tego ludzie posługujący się tylko kamiennymi i miedzianymi narzędziami. 

Źródła - http://www.sciaga.pl/tekst/7749-8-sztuka_egiptu

Medycyna w starożytnym Egipcie i Mezopotamii

Kodeks Hammurabiego

        Już w dawnych czasach ludzie próbowali leczyć rany i unikać chorób, gdyż te ostatnie często bywały śmiertelne. Pierwszymi uzdrowicielami byli kapłani i szamani – medycyna była mocno związana z magią. 

        W Mezopotamii miała ona charakter sakralny – uważano, że choroby mają nadnaturalne pochodzenie.  Kapłani potrafili przeprowadzać prymitywne operacje, ale ich usługi były bardzo kosztowne, więc mało ludzi mogło sobie na nie pozwolić. W Kodeksie Hammurabiego jest napisane: ,,Jeżeli lekarz wykona operację komuś nożem brązowym i go uleczy – należy zapłacić lekarzowi 10 sykli srebra. Jeżeli lekarz wykona operację komuś nożem brązowym i śmierć jego sprowadzi – należy ręce mu obciąć”.  Można wyciągnąć z tego wniosek, iż uzdrowiciele korzystali z noży brązowych, a za błędy lekarskie słono płacili.                                    

        W starożytnym Egipcie natomiast kapłani postępowali według ksiąg boga Thota  - zawierały one wiedzę medyczną. Za niepostępowanie według nich uzdrowiciele byli karani. Bogiem lekarzy był Imhotep*. To świątynie były miejscami leczenia. Uzdrowiciele byli bardzo szanowani. Na dworach władców było wiele lekarzy, specjalizujących się w różnych dziedzinach medycyny. Znane są funkcje takie jak Strażnik oka króla czy Wielki opiekun królewskiego odbytu, brzmiące dla nas dosyć śmiesznie.

Figurka Imhotepa

* Imhotep- żył ok.  XXVII wieku p.n.e. Był to wezyr na dworze faraona Dżesera i pierwszy wspomniany w źródłach pisanych lekarz i architekt. Jest twórcą piramidy schodkowej w Sakkarze. Za życia był uznawany za geniusza i miał mnóstwo tytułów - "Kanclerz Króla Dolnego Egiptu, Pierwszy po Królu Górnego Egiptu, Administrator Wielkiego Pałacu, Dziedziczny szlachcic, Najwyższy Kapłan Heliopolis, Budowniczy, Rzeźbiarz, Twórca Waz Pana". Dwa tysiące lat po śmierci został uznany za boga. Jego ojcem rzekomo miał być Ptah, a matką kobieta o imieniu Chroduanch.  

Źródła:
*pl.wikipedia.org 

Architektura Mezopotamii

MEZOPOTAMIA

Sztuka starożytnej Mezopotamii – przejaw działalności artystycznej człowieka na obszarze, położonym w dorzeczu Tygrysu i Eufratu, w okresie od VI tysiąclecia p.n.e., tj. początków rolnictwa, do VI wieku p.n.e., tj. do upadku ostatniego niezależnego państwa na tym terenie.

Architektura starożytnej Mezopotamii obejmuje architekturę sumeryjską, akadyjską,babilońską i asyryjską. Możemy do tego dołączyć sztukę starożytnej Persji (architekta starożytnej Persji). Najbardziej okazałe budowle z tego okresu to Zigguraty. Jest to monumentalna budowla sakralna w formie trasowo uformowanej wieży. Rdzeń Zigguratu wykonywano z cegły suszonej. Ściany umacniane były murami z cegły wypalanej. Dlatego też Zigguraty były nietrwałe, odkryto tylko ich fundamenty, a na ich podstawie powstały rekonstrukcje tych budowli.

Starożytne mapy

Analiza starożytnych map:

Mapa z Gasur – jedna z najstarszych znanych map, widniejąca na pochodzącej z Mezopotamii glinianej tabliczce. Powstanie tabliczki datowane jest na okres akadyjski (XXIV-XXII w. p.n.e.). Odnaleziona ona została w północnym Iraku, kryjącym pozostałości akadyjskiego miasta Gasur, które w połowie II tys. p.n.e. przejęte zostało przez Hurytów i przemianowane na Nuzi. Obecnie zabytek ten znajduje się w kolekcji Muzeum Semickiego Uniwersytetu Harvarda.

Na mapie przedstawione zostały okolice miasta Gasur. W schematyczny sposób zaznaczone zostały góry, rzeki i miasta. Na brzegach mapy zapisano nazwy czterech stron świata. Rzeka przepływająca przez jej centrum nosi nazwę Rahium. Opis towarzyszący mapie, umieszczony w jej centrum, podaje powierzchnię nawadnianych ogrodów należących do osoby o imieniu Azala

Babilońska Mapa Świata to gliniana tabliczka przedstawiająca mapę świata, z Babilonem w jego centrum.  Mapa jest datowana na około 600 r.p.n.e. i została odkryta w Sippar w południowym Iraku (miasto, które było  60 mil (97 km) na północ od Babilonu na wschodnim brzegu rzeki Eufrat). Babilon znajduje się w centrum mapy, równoległe linie na dole wydają się przedstawiać południowe bagna a zakrzywione linie idące z północy, północnego wschodu wydają się być górami Zagros.

Przykłady map z dawnego Egiptu są bardzo rzadkie, jednak te, które przetrwały kładą nacisk na geometrię i dobrze rozwinięte techniki geodezyjne, być może wymuszone potrzebą przywrócenia dokładnych granic nieruchomości po corocznych wylewach Nilu.

The Turin Papyrus Map, datowany na  1300 r.p.n.e. , pokazuje góry na wschód od Nilu gdzie wydobywano złoto i srebro, a także położenie schronisk górników, studni, sieci dróg, które łączyły ten region z głównym terytorium kraju.

Lewa połowa Turin Papyrus Map

Prawa połowa Turin Papyrus Map

Źródła: Wikipedia, Dawne Mapy.